Wszystkie artykuły

Urząd sołtysa ma bogatą tradycję w historii Polski. Pierwsze wzmianki o sołtysie, który stał na czele wsi lokowanej na prawie niemieckim, sięgają XII i XIII wieku. Urząd był dziedziczny, a sołtys był osobą dość majętną, gdyż główne źródło jego utrzymania stanowiła uprawa ziemi wolna od czynszów wobec pana. Mógł także zakładać stawy, łowić ryby i polować. W zamian sołtys przewodniczył wiejskiej ławie sądowej, zbierał czynsz dla pana oraz pełnił konną służbę wojskową.

Współcześnie w lokalnym systemie władzy, sołtys traktowany jest bardzo często jako łącznik między sołectwem a władzami samorządowymi szczebla gminnego czy nawet powiatowego. Stąd wielokrotnie staje się on pewnego rodzaju kanałem artykułowania wobec lokalnych władz problemów mieszkańców wsi, zwłaszcza tych, którzy nie uczestniczą w zebraniach wiejskich. Dzięki temu, że wielu sołtysów pełni również funkcję inkaso, kontakt z mieszkańcami jest częsty i bezpośredni. Zarazem jednak, jeżeli sołtys bierze udział w sesjach rady gminy oraz w organizowanych przez wójta spotkaniach, może informować o podejmowanych przez lokalne władze decyzjach, a w razie konieczności je wyjaśniać. W pewien sposób może więc kształtować opinie o lokalnej władzy (pozytywne lub negatywne). Stąd w interesie wójtów leży uzyskanie „przychylności” sołtysów. Jednocześnie wójt, który jest dysponentem budżetu gminy, może wykorzystywać go do realizacji inwestycji w sołectwie, na czele którego stoi przychylny sołtys. Warto zauważyć, że sposób i zasady przeprowadzania wyborów sołtysów i rad sołeckich przez zgromadzenie ogółu mieszkańców polskich wsi to jeden z ostatnich przykładów demokracji bezpośredniej.

W gminie Nowy Żmigród jest 19 sołectw. W zarządzonych na dzień 14 kwietnia 2019 roku wyborach sołtysów o te 19 stanowisk będzie się w sumie ubiegać 23 kandydatów. W praktyce jednak nie został zgłoszony żaden kandydat w Jaworzu i Makowiskach i tam wyboru sołtysa dokona zebranie wiejskie. W pozostałych 17 sołectwach, gdzie został zgłoszony przynajmniej jeden kandydat, wybory, zgodnie z obowiązującymi Statutami Sołectw, nie odbędą się w 9 z nich, a sołtys zostanie powołany bez przeprowadzenia wyborów przez wójta Gminy. Jak już wspominaliśmy w artykule „Przed wyborami sołtysów” takie powołanie, aczkolwiek ważne, będzie obdarzone błędem prawnym wynikającym z niezgodności zapisów Statutu Sołectwa z aktem wyższego rzędu jakim jest ustawa o samorządzie gminnym. Ale do czasu, dopóki Rada Gminy nie wpadnie na pomysł, by Statuty Sołectw zmienić albo sąd administracyjny na wniosek obywatela, nie uzna takiego zapisu za niezgodnego z prawem, pozostają one w porządku prawnym. Wiem, że brzmi to wyjątkowo durnie, ale taki jest obowiązujący w Polsce system prawny.

Wśród 23 kandydatów na sołtysów mamy: obecnych sołtysów (16); radnych (4, w tym Przewodniczący Rady Gminy); byłego Wójta oraz ludzi dla których ubieganie się o funkcję sołtysa jest początkiem kariery samorządowej. Jak już wspomnieliśmy wybory odbędą się 14 kwietnia w godz. 8.00 – 18.00. Lista kandydatów wraz z nazwami komitetów wyborczych oraz zaznaczeniem miejscowości w których odbędą się wybory przedstawiamy w poniższym zestawieniu:

UWAGA: w Makowiskach wybory sołtysa odbędą się podczas Zebrania Wiejskiego w dniu 8 kwietnia 2019 roku o godz. 18:00, a w Jaworzu 11 kwietnia 2019 roku o godz. 18:00.

W porównaniu do innych elekcji wybory sołtysów praktycznie nie są poprzedzone żadną kampanią wyborczą czy informacyjną. Właściwie głosuje się na człowieka, a zasadniczo wygrywa ten, kto ma większą rodzinę lub więcej znajomych, bo z pewnością nie są to wybory podczas których głosuje się na programy kandydatów. Jeżeli możemy mówić o jakiejkolwiek agitacji wyborczej to odbywa się ona poprzez bezpośrednie rozmowy i kontakty. Nie oznacza to jednak, że jest ona mniej skuteczna a mieszkańcom brakuje wiedzy o potencjalnych kandydatach. Każde sołectwo w naszej Gminie jest na tyle małą wspólnotą, że takie informacje rozpowszechniane w miejscowym sklepie czy po niedzielnej mszy świętej „pod kościołem” bardzo szybko docierają do mieszkańców.

Z wszystkich sołectw w których odbędą się wybory, najciekawiej zapowiadają się pojedynki wyborcze w Nienaszowie, Tokach i Starym Żmigrodzie. Nie przesądzając o niczyjej wygranej uważamy, że każdy kto ma okazję skorzystać z prawa dokonania wyboru (bo część mieszkańców tego prawa została pozbawiona) powinien wziąć udział w wyborach, bo będziecie wybierać ludzi, którzy mogą coś pozytywnego zrobić dla waszej miejscowości. Ale, jeżeli macie wybrać kandydatów, którzy startując mówią jednocześnie „właściwie to nie chcę” to zostańcie w domu – szkoda waszego czasu!